From Regional Identity to National Designation: Gia Long and the Naming of Việt Nam
Main Article Content
Abstract
This article provides a comprehensive examination of the naming of Việt Nam during the late 18th and early 19th centuries. In 1804, the Nguyễn dynasty (1802–1945) adopted Việt Nam as the state name, not through international law or any formal legal framework, but as a result of conventions and negotiations between Nguyễn Vietnam and Qing China. This study delves into the complex implications of state names within traditional Vietnam and China. It investigates the motivations behind the Nguyễn's initial proposal to adopt the name Nam Việt, and their rejection of the name An Nam. It also explores the reasons for the Qing's refusal to grant the Nguyễn domain the name Nam Việt and its preference for An Nam. It also provides how the Qing and the Nguyễn interpreted the name Việt Nam as they compromised on this name. The findings illustrate how state names reflected a dynasty’s political identity, encompassing its geographical roots, territorial expansions, and claims to legitimacy.
Article Details
References
Barrow, John. A Voyage to Cochinchina, in the Years 1792 and 1793: To Which Is Annexed
an Account of a Journey Made in the Years 1801 and 1802, to the Residence of the
Chief of the Booshuana Nation. T. Cadell and W. Davies, 1806.
Conder, Josiah. The Modern Traveller: A Popular Description, Geographical, Historical, and
Topographical, of the Various Countries of the Globe: Birmah, Siam, Anam,. London:
James Duncan, 1826.
Da Shan 大汕, Hai wai ji shi 海外紀事 (北京: 中華書局, 1987).
Lâm Giang and Nguyễn Công Việt, eds. “Bang giao hảo thoại.” In Ngô Thời Nhậm toàn tập
(tập 3), 395–838. Hà Nội: Nxb Khoa học Xã hội, 2005
Lê Quý Đôn. Phủ biên tạp lục (2 Tập). Translated by Nguyễn Khắc Thuần. Hà Nội: Nxb Giáo
dục, 2007.
Olgar Dror and K. W. Taylor, eds. Views of Seventeenth-Century Vietnam: Christoforo Borri
on Cochinchina & Samuel Baron on Tonkin. 41. SEAP Publications, 2006.
Right Rev. Jean Louis, Bishop of Isauropolis, Vic. Apost. of Cochin China. Hon. Mem. As.
Soc. “Note on the Geography of Cochin China, by the Right Rev. Jean Louis, Bishop
of Isauropolis, Vic. Apost. of Cochin China. Hon. Mem. As. Soc.” In The Journal of
the Asiatic Society of Bengal (1832-1836), translated by Asiatic Society of Bengal,
VI-Part II (July to December):737–45. Calcutta: Bishop’s College Press, 1837.
雲南省歷史硏究所. 《清實錄越南緬甸泰國老撾史料摘抄》. 雲南: 雲南人民出版社,
1986.
中国社会科学院历史研究所. 《古代中越关系史资料选编》. 北京: 中国社会科学出版社,
1982.
Manuscripts, Woodblock-printed
Đại Việt sử ký tiền biên 大越史記前編 (the Prelimenary Records of the Great Việt) (東武劉
燕庭氏校鈔, 1800).
Quốc sử quán 國史館, Đại Nam thực lục chính biên 大南實錄正編,慶應義塾大學 (東京:
Mita Minato-ku, 1961),第一紀. [hereafter, DNTL, I];
Quốc sử quán 國史館, Đại Nam thực lục chính biên 大南實錄正編,慶應義塾大學 (東京:
Mita Minato-ku, 1961),第二紀. [hereafter, DNTL, II];
Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Bang giao lục 邦交錄 (Diplomatic Records), A.691/2, q3.
《上諭檔嘉慶八年二月》,方本,故樞 001107 號, 件 17 ,嘉慶 08 年 02 月 18 日, 國
立故宮博物院.
《上諭檔嘉慶八年六月》,方本,故樞 001112 號, 件 26 ,嘉慶 08 年 06 月 26 日, 國
立故宮博物院
《上諭檔嘉慶八年四月》,方本,故樞 001110 號, 件 6 ,國立故宮博物院. (005)嘉慶
08 年 04 月 06 日.
《上諭檔嘉慶八年四月》,方本,故樞 001110 號, 件 6 ,嘉慶 08 年 04 月 06 日, 國立
故宮博物院.
《宮中檔奏摺-乾隆朝》,孫士毅 奏,〈奏為安南土酋阮岳阮惠相繼潛逃現已讓出黎城
謹繕摺具奏(附件:奏報安南嗣孫情形片)〉,乾隆 53 年 08 月 12 日,故宮
080706 號, 件 1 ,國立故宮博物院.
《宮中檔奏摺-乾隆朝》,孫士毅 奏,〈奏為安南土酋叛亂阮岳逃亡廣南舊巢伊弟阮惠
現佔住黎城事密陳請旨事(附件:奏報安插安南內投眷屬片)〉,乾隆 53 年 08
月 06 日,故宮 080638 號, 件 1 ,國立故宮博物院。
《宮中檔奏摺-嘉慶朝》,孫玉庭 奏,〈奏為遵旨查明安南阮福映確係農耐國長真名緣
由具奏(附件:十月份各屬米糧時價清單)〉,嘉慶 07 年 10 月 08 日,故宮
094753 號, 件 2 ,國立故宮博物院.
宋史》, 卷四百八十八, 列傳第二百四十七, 外國四元, 交趾
唐,杜佑,《通典》, 州郡典,第 一 百 八 十 四
陳倫炯 (1730), 《海國見聞錄》, 藝文印書館.
魏源(1876), 海國圖志, 涇固道署.
National Palace Museum 國 立 故 宮 博 物 院 , Taipei, Qing archives.
https://qingarchives.npm.edu.tw/index.php?act=Landing/information (accessed
November 2024)
Ahmed, K. (2021). Identity and Representation: Does ‘Name’ Matter As An Element of
Statehood? Groningen Journal of International Law, 9(1), 22–42.
Alexandre de Rhodes. (1994). Lịch sử vương quốc Đàng Ngoài (1651) (Hồng Nhuệ, Trans.).
Ủy ban đoàn kết công giáo TP Hồ Chí Minh.
Bửu Cầm. (1969). Quốc hiệu nước ta từ An Nam đến Đại Nam. Phủ Quốc vụ khanh Đặc trách
Văn hóa xuất bản.
Châu Hải Đường. (2021). An Nam truyện: Ghi chép về Việt Nam trong chính sử Trung Quốc
xưa. Nxb Hội nhà văn.
Choi Byung Wook. (2004). Southern Vietnam under the reign of Minh Mạng (1820-1841):
Central policies and local response. SEAP Publications.
Đinh Khắc Thuân. (2016). Quốc hiệu của Việt Nam thời Nguyễn qua tư liệu Hán Nôm. Tạp
chí Hán Nôm, Số 2, 3–11.
Dutton, G. E. (2006). The Tây Sơn uprising: Society and rebellion in eighteenth-century
Vietnam. University of Hawaii Press.
Dutton, G., Werner, J., & Whitmore, J. K. (2012). Sources of Vietnamese tradition. Columbia
University Press.
Gaudio, A. (2019). A Translation of the Linguae Annamiticae seu Tunchinensis brevis
declaratio: The First Grammar of Quốc Ngữ. Journal of Vietnamese Studies, 14(3),
79–114.
Goscha, C. E. (2012). Going Indochinese: Contesting Concepts of Space and Place in French
Indochina. NIAS Press.
Han Zhou Jing 韩周敬 & Wang Yong Wei 王永伟. (2014). 阮福映请赐 “南越” 国号之事考
论. 地方文化研究, 1, 59–66.
Hoàng Phương Mai. (2014). Nghiên cứu văn kiện ngoại giao của triều đình nhà Nguyễn (Việt
Nam) gửi triều đình nhà Thanh (Trung Quốc) giai đoạn 1802-1885 [Luận văn Tiến sĩ
Hán Nôm]. Viện Hàn lâm KHXHVN.
Hok-Lam Chan 陳學霖. (1991). “Ta Chin” (Great Golden): The Origin and Changing
Interpretations of the Jurchen State Name. T’oung Pao, Second Series, 77, 253–299.
James Adams Anderson. (2013). Creating a border between China and Vietnam. In S. M.
Walcott & C. Johnson (Eds.), Eurasian corridors of interconnection: From the South
China to the Caspian Sea (pp. 15–32). Routledge.
Kathlene Baldanza. (2016). Ming China and Vietnam: Negotiating Borders in Early Modern
Asia. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781316440551
Liam C. Kelley. (2005). Beyond the Bronze Pillars: Envoy Poetry and the Sino-Vietnamese
Relationship. University of Hawaii Press.
Nguyễn Đình Đầu. (2017). Gia Long với quốc hiệu Việt Nam. In Tạp ghi Việt sử địa (Vol. 2,
pp. 183–187). Nxb Trẻ.
Nguyễn Duy Chính. (2022). Sĩ phu Bắc Hà buổi giao thời và bang giao đầu triều Nguyễn.
unpulished.
Nguyễn Duy Chính. (2024). Từ Nam Việt sang Việt Nam—Nhà Nguyễn xin đổi quốc hiệu
như thế nào? Tạp chí Khoa học Đại học Đông Á, 11(3), 104–119.
Phạm Thị Vinh. (1994). Tên gọi “Việt Nam” trong bia đá thời Lê Trung Hưng. Tạp chí Hán
Nôm, Số 4, 37–40.
Phạm Văn Sơn. (1961). Việt sử tân biên IV (Từ Tây Sơn mạt điệp đến Nguyễn Sơ). Cơ sở
xuất bản Đại Nam.
Pierre-Yves Manguin. (1984). Les Nguyễn, Macau et le Portugal: Aspects politiques et
commerciaux d’une relation privilégiée en Mer de Chine 1773-1802. École Française
d’Extrême-Orient.
Shihoken Seishi. (2020). Nam biều ký—An Nam qua du ký của thủy thủ Nhật Bản cuối thế
kỷ XVIII Shihoken Seishi (Nguyễn Mạnh Sơn (dịch), Trans.). Nxb Dân trí.
Sima Qian. (1993). Records of the Grand Historian: Han Dynasty II (Burton Watson, Trans.).
A Renditions - Columbia University Press Book.
Sun Hong Nian 孙宏年. (2004). Qing dai Zhong Yue zong fan guan xi yuan jiu 清代中越宗
藩关系研究. 黑龙江教育出本社.
Takács, P. (2020). On the Names of States: Naming System of States Based on the Country
Names and on the Public Law Components of State Titles. German Law Journal,
21(6), 1257–1282.
Taylor, K. W. (2013). A History of the Vietnamese. Cambridge University Press.
Taylor, K. W. (2018). Nguyen Hoang and the Beginning of Vietnam’s Southward Expansion.
In Southeast Asia in the early modern era (pp. 42–66). Cornell University Press.
Trần Đức Anh Sơn. (2024). 220 năm quốc hiệu Việt Nam và đôi điều thảo luận. Tạp chí Khoa
học Đại học Đông Á, 3(2), 78–93.
Trần Trọng Kim. (1920). Việt Nam sử lược (Tái bản lần ba (1943)). Nxb Lê Thăng.
Vu Duc Liem. (2018). The Age of the Sea Falcons Naval Warfare in Vietnam, 1771–1802. In
Warring Societies of Pre-Colonial Southeast Asia: Local Cultures of Conflict Within a
Regional Context (Charney, Michael, and Kathryn Wellen.). NIAS Press.
Vũ Đức Liêm. (2019). Connecting Networks and Orienting Space: Relocating Nguyen
Cochinchina between East and Southeast Asia in the Sixteenth and Eighteenth
Centuries. In A. Acri, K. Ghani, M. K. Jha, & S. Mukherjee, Imagining Asia (s):
Networks, Actors, Sites (pp. 358–392). ISEAS-Yusof Ishak Institute.
Ye Xiao Fei 叶少飞. (2020). 越南阮福映政权的合法性塑造及对清越朝贡关系的认知与
利用. 理论学刊, 6, 161–168.
Zhuang Jifa 莊吉發. (2017). Việt Nam quốc vương Nguyễn Phúc Ánh khiển sứ nhập cống
thanh đình khảo 越南國王阮福映遣使入貢清廷考 (Nguyễn Duy Chính, Trans.). Tạp
chí Nghiên cứu và Phát triển, 6 (140), 108–124.
an Account of a Journey Made in the Years 1801 and 1802, to the Residence of the
Chief of the Booshuana Nation. T. Cadell and W. Davies, 1806.
Conder, Josiah. The Modern Traveller: A Popular Description, Geographical, Historical, and
Topographical, of the Various Countries of the Globe: Birmah, Siam, Anam,. London:
James Duncan, 1826.
Da Shan 大汕, Hai wai ji shi 海外紀事 (北京: 中華書局, 1987).
Lâm Giang and Nguyễn Công Việt, eds. “Bang giao hảo thoại.” In Ngô Thời Nhậm toàn tập
(tập 3), 395–838. Hà Nội: Nxb Khoa học Xã hội, 2005
Lê Quý Đôn. Phủ biên tạp lục (2 Tập). Translated by Nguyễn Khắc Thuần. Hà Nội: Nxb Giáo
dục, 2007.
Olgar Dror and K. W. Taylor, eds. Views of Seventeenth-Century Vietnam: Christoforo Borri
on Cochinchina & Samuel Baron on Tonkin. 41. SEAP Publications, 2006.
Right Rev. Jean Louis, Bishop of Isauropolis, Vic. Apost. of Cochin China. Hon. Mem. As.
Soc. “Note on the Geography of Cochin China, by the Right Rev. Jean Louis, Bishop
of Isauropolis, Vic. Apost. of Cochin China. Hon. Mem. As. Soc.” In The Journal of
the Asiatic Society of Bengal (1832-1836), translated by Asiatic Society of Bengal,
VI-Part II (July to December):737–45. Calcutta: Bishop’s College Press, 1837.
雲南省歷史硏究所. 《清實錄越南緬甸泰國老撾史料摘抄》. 雲南: 雲南人民出版社,
1986.
中国社会科学院历史研究所. 《古代中越关系史资料选编》. 北京: 中国社会科学出版社,
1982.
Manuscripts, Woodblock-printed
Đại Việt sử ký tiền biên 大越史記前編 (the Prelimenary Records of the Great Việt) (東武劉
燕庭氏校鈔, 1800).
Quốc sử quán 國史館, Đại Nam thực lục chính biên 大南實錄正編,慶應義塾大學 (東京:
Mita Minato-ku, 1961),第一紀. [hereafter, DNTL, I];
Quốc sử quán 國史館, Đại Nam thực lục chính biên 大南實錄正編,慶應義塾大學 (東京:
Mita Minato-ku, 1961),第二紀. [hereafter, DNTL, II];
Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Bang giao lục 邦交錄 (Diplomatic Records), A.691/2, q3.
《上諭檔嘉慶八年二月》,方本,故樞 001107 號, 件 17 ,嘉慶 08 年 02 月 18 日, 國
立故宮博物院.
《上諭檔嘉慶八年六月》,方本,故樞 001112 號, 件 26 ,嘉慶 08 年 06 月 26 日, 國
立故宮博物院
《上諭檔嘉慶八年四月》,方本,故樞 001110 號, 件 6 ,國立故宮博物院. (005)嘉慶
08 年 04 月 06 日.
《上諭檔嘉慶八年四月》,方本,故樞 001110 號, 件 6 ,嘉慶 08 年 04 月 06 日, 國立
故宮博物院.
《宮中檔奏摺-乾隆朝》,孫士毅 奏,〈奏為安南土酋阮岳阮惠相繼潛逃現已讓出黎城
謹繕摺具奏(附件:奏報安南嗣孫情形片)〉,乾隆 53 年 08 月 12 日,故宮
080706 號, 件 1 ,國立故宮博物院.
《宮中檔奏摺-乾隆朝》,孫士毅 奏,〈奏為安南土酋叛亂阮岳逃亡廣南舊巢伊弟阮惠
現佔住黎城事密陳請旨事(附件:奏報安插安南內投眷屬片)〉,乾隆 53 年 08
月 06 日,故宮 080638 號, 件 1 ,國立故宮博物院。
《宮中檔奏摺-嘉慶朝》,孫玉庭 奏,〈奏為遵旨查明安南阮福映確係農耐國長真名緣
由具奏(附件:十月份各屬米糧時價清單)〉,嘉慶 07 年 10 月 08 日,故宮
094753 號, 件 2 ,國立故宮博物院.
宋史》, 卷四百八十八, 列傳第二百四十七, 外國四元, 交趾
唐,杜佑,《通典》, 州郡典,第 一 百 八 十 四
陳倫炯 (1730), 《海國見聞錄》, 藝文印書館.
魏源(1876), 海國圖志, 涇固道署.
National Palace Museum 國 立 故 宮 博 物 院 , Taipei, Qing archives.
https://qingarchives.npm.edu.tw/index.php?act=Landing/information (accessed
November 2024)
Ahmed, K. (2021). Identity and Representation: Does ‘Name’ Matter As An Element of
Statehood? Groningen Journal of International Law, 9(1), 22–42.
Alexandre de Rhodes. (1994). Lịch sử vương quốc Đàng Ngoài (1651) (Hồng Nhuệ, Trans.).
Ủy ban đoàn kết công giáo TP Hồ Chí Minh.
Bửu Cầm. (1969). Quốc hiệu nước ta từ An Nam đến Đại Nam. Phủ Quốc vụ khanh Đặc trách
Văn hóa xuất bản.
Châu Hải Đường. (2021). An Nam truyện: Ghi chép về Việt Nam trong chính sử Trung Quốc
xưa. Nxb Hội nhà văn.
Choi Byung Wook. (2004). Southern Vietnam under the reign of Minh Mạng (1820-1841):
Central policies and local response. SEAP Publications.
Đinh Khắc Thuân. (2016). Quốc hiệu của Việt Nam thời Nguyễn qua tư liệu Hán Nôm. Tạp
chí Hán Nôm, Số 2, 3–11.
Dutton, G. E. (2006). The Tây Sơn uprising: Society and rebellion in eighteenth-century
Vietnam. University of Hawaii Press.
Dutton, G., Werner, J., & Whitmore, J. K. (2012). Sources of Vietnamese tradition. Columbia
University Press.
Gaudio, A. (2019). A Translation of the Linguae Annamiticae seu Tunchinensis brevis
declaratio: The First Grammar of Quốc Ngữ. Journal of Vietnamese Studies, 14(3),
79–114.
Goscha, C. E. (2012). Going Indochinese: Contesting Concepts of Space and Place in French
Indochina. NIAS Press.
Han Zhou Jing 韩周敬 & Wang Yong Wei 王永伟. (2014). 阮福映请赐 “南越” 国号之事考
论. 地方文化研究, 1, 59–66.
Hoàng Phương Mai. (2014). Nghiên cứu văn kiện ngoại giao của triều đình nhà Nguyễn (Việt
Nam) gửi triều đình nhà Thanh (Trung Quốc) giai đoạn 1802-1885 [Luận văn Tiến sĩ
Hán Nôm]. Viện Hàn lâm KHXHVN.
Hok-Lam Chan 陳學霖. (1991). “Ta Chin” (Great Golden): The Origin and Changing
Interpretations of the Jurchen State Name. T’oung Pao, Second Series, 77, 253–299.
James Adams Anderson. (2013). Creating a border between China and Vietnam. In S. M.
Walcott & C. Johnson (Eds.), Eurasian corridors of interconnection: From the South
China to the Caspian Sea (pp. 15–32). Routledge.
Kathlene Baldanza. (2016). Ming China and Vietnam: Negotiating Borders in Early Modern
Asia. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781316440551
Liam C. Kelley. (2005). Beyond the Bronze Pillars: Envoy Poetry and the Sino-Vietnamese
Relationship. University of Hawaii Press.
Nguyễn Đình Đầu. (2017). Gia Long với quốc hiệu Việt Nam. In Tạp ghi Việt sử địa (Vol. 2,
pp. 183–187). Nxb Trẻ.
Nguyễn Duy Chính. (2022). Sĩ phu Bắc Hà buổi giao thời và bang giao đầu triều Nguyễn.
unpulished.
Nguyễn Duy Chính. (2024). Từ Nam Việt sang Việt Nam—Nhà Nguyễn xin đổi quốc hiệu
như thế nào? Tạp chí Khoa học Đại học Đông Á, 11(3), 104–119.
Phạm Thị Vinh. (1994). Tên gọi “Việt Nam” trong bia đá thời Lê Trung Hưng. Tạp chí Hán
Nôm, Số 4, 37–40.
Phạm Văn Sơn. (1961). Việt sử tân biên IV (Từ Tây Sơn mạt điệp đến Nguyễn Sơ). Cơ sở
xuất bản Đại Nam.
Pierre-Yves Manguin. (1984). Les Nguyễn, Macau et le Portugal: Aspects politiques et
commerciaux d’une relation privilégiée en Mer de Chine 1773-1802. École Française
d’Extrême-Orient.
Shihoken Seishi. (2020). Nam biều ký—An Nam qua du ký của thủy thủ Nhật Bản cuối thế
kỷ XVIII Shihoken Seishi (Nguyễn Mạnh Sơn (dịch), Trans.). Nxb Dân trí.
Sima Qian. (1993). Records of the Grand Historian: Han Dynasty II (Burton Watson, Trans.).
A Renditions - Columbia University Press Book.
Sun Hong Nian 孙宏年. (2004). Qing dai Zhong Yue zong fan guan xi yuan jiu 清代中越宗
藩关系研究. 黑龙江教育出本社.
Takács, P. (2020). On the Names of States: Naming System of States Based on the Country
Names and on the Public Law Components of State Titles. German Law Journal,
21(6), 1257–1282.
Taylor, K. W. (2013). A History of the Vietnamese. Cambridge University Press.
Taylor, K. W. (2018). Nguyen Hoang and the Beginning of Vietnam’s Southward Expansion.
In Southeast Asia in the early modern era (pp. 42–66). Cornell University Press.
Trần Đức Anh Sơn. (2024). 220 năm quốc hiệu Việt Nam và đôi điều thảo luận. Tạp chí Khoa
học Đại học Đông Á, 3(2), 78–93.
Trần Trọng Kim. (1920). Việt Nam sử lược (Tái bản lần ba (1943)). Nxb Lê Thăng.
Vu Duc Liem. (2018). The Age of the Sea Falcons Naval Warfare in Vietnam, 1771–1802. In
Warring Societies of Pre-Colonial Southeast Asia: Local Cultures of Conflict Within a
Regional Context (Charney, Michael, and Kathryn Wellen.). NIAS Press.
Vũ Đức Liêm. (2019). Connecting Networks and Orienting Space: Relocating Nguyen
Cochinchina between East and Southeast Asia in the Sixteenth and Eighteenth
Centuries. In A. Acri, K. Ghani, M. K. Jha, & S. Mukherjee, Imagining Asia (s):
Networks, Actors, Sites (pp. 358–392). ISEAS-Yusof Ishak Institute.
Ye Xiao Fei 叶少飞. (2020). 越南阮福映政权的合法性塑造及对清越朝贡关系的认知与
利用. 理论学刊, 6, 161–168.
Zhuang Jifa 莊吉發. (2017). Việt Nam quốc vương Nguyễn Phúc Ánh khiển sứ nhập cống
thanh đình khảo 越南國王阮福映遣使入貢清廷考 (Nguyễn Duy Chính, Trans.). Tạp
chí Nghiên cứu và Phát triển, 6 (140), 108–124.