Lĩnh Nam chích quái và việc nghiên cứu lịch sử Việt Nam thời dựng nước

Tóm tắt

Lịch sử sinh thành của hầu hết các quốc gia trên thế giới đều gắn liền với huyền thoại, truyền thuyết. Trong nhiều trường hợp, các bậc khai sáng là các vị thần linh hay thế lực siêu nhiên. Tuy nhiên, cũng có nhiều vị Thủy tổ thời lập quốc là những nhân sinh lịch sử. Là một quốc gia đa dân tộc, sở hữu trữ lượng tài nguyên di sản văn hóa phong phú, Việt Nam có nhiều huyền thoại, truyền thuyết về thời mở nước. Đọc các truyện trong Lĩnh Nam chích quái như: Lạc Long Quân - Âu Cơ, Sơn Tinh - Thủy Tinh, Chử Đồng Tử - Tiên Dung, Mai An Tiêm,... có thể thấy nhiều thông điệp, mã di truyền văn hóa mà người xưa truyền gửi lại cho thế hệ sau. Nghiên cứu các huyền thoại đó có thể hướng đến những nhận thức ngày càng sâu sắc, toàn diện hơn về tâm thế của các cộng đồng cư dân cổ thời đất nước sinh thành; vai trò của nhà nước, các bậc quân vương; cấu trúc, các mối quan hệ xã hội; chế độ mẫu quyền, phụ quyền; các phương thức phân công lao động xã hội; nguồn tài nguyên và mối quan hệ giữa biển và lục địa,... Những nhân tố, thông điệp văn hóa đó được nhận thức, diễn giải, phân tích từ nhiều chiều cạnh và cách tiếp cận chuyên ngành kết hợp với liên ngành.