THE LANGUAGE OF CRIMINALIZATION IN ĐẠI VIỆT SỬ KÝ TOÀN THƯ: A CASE STUDY OF THREE TRẦN DYNASTY SEXUAL EVENTS
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
This article undertakes a purposive case study of the Classical Chinese vocabulary system in the Đại Việt sử ký toàn thư [Complete Annals of Đại Việt], examining three paradigmatic sexual events of the Trần dynasty royal house. Rather than surveying the chronicle exhaustively, it selects three cases because each saturates a distinct layer of the criminalizing lexicon, allowing the system to be reconstructed from a small but analytically complete corpus. The analysis is organized along three cross-cutting semantic-lexical fields rather than the events’ narrative sequence: prosecutorial verbs (bức, thông, đoạt, hặc tấu), dehumanizing labels and classical allusions (dâm loạn, tụ ưu, chưng), and kinship-term aggravators (huynh thê, đích tỷ, đồng bào nữ), newly identified here. Through etymology, glyph analysis, and historical philology, the study shows each field enacts a mechanism of Xuân Thu bút pháp [the Spring and Autumn brush method]: nhất tự bao biếm and trực thư kỳ sự for the verb field, bất húy for the label field, and chính danh for the kinship field. Historiographical language, the study concludes, does not merely record but actively renders judgment, its ideographic structure carrying inherent sentencing power within a Confucian moral order.
Từ khóa
Đại Việt sử ký toàn thư, Trần Dynasty, Xuân Thu bút pháp, semantic field, chính danh, case study, Classical Chinese vocabulary.
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Đại Việt sử ký toàn thư 大越史記全書 [Complete annals of Đại Việt]. (1697). Hội Bảo Tồn Di Sản Chữ Nôm [Nom Preservation Foundation]. Nội Các Quan Bản edition, 18th year of Chính Hòa.
Dâm 淫 [Excess]. (n.d.). In Thuyết văn giải tự 說文解字 [Explaining graphs and analyzing characters]. Chinese Text Project. https://ctext.org/dictionary.pl?if=gb&char=淫
Đỗ, H. C. (1999). Từ vựng - ngữ nghĩa tiếng Việt [Vietnamese lexicon and semantics]. Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội.
Đoạt 奪 [Seize]. (n.d.). In Thuyết văn giải tự 說文解字 [Explaining graphs and analyzing characters]. Chinese Text Project. https://ctext.org/dictionary.pl?if=en&char=奪
Hoàng, K. (Dịch). (1969–1971). Xuân Thu tam truyện (Khổng Tử, nguyên tác) [The Spring and Autumn Annals with the Three Commentaries] (5 tập). Trung Tâm Học Liệu, Bộ Giáo Dục.
Húy/Bất húy 諱／不諱 [Taboo avoidance / deliberate non-avoidance]. (n.d.). In Xuân Thu Cốc Lương truyện 春秋穀梁傳 [Guliang Commentary on the Spring and Autumn Annals]. Chinese Text Project. https://ctext.org/guliang-zhuan
Khang Hi tự điển 康熙字典 [Kangxi Dictionary]. (n.d.). Chinese Text Project. https://ctext.org/kangxi-zidian
Khúc lễ 曲禮 [Summary of the Rules of Propriety]. (n.d.). In Lễ ký 禮記 [Book of Rites]. Chinese Text Project. https://ctext.org/liji/qu-li-i
Loạn 亂 [Disorder]. (n.d.). In Thuyết văn giải tự 說文解字 [Explaining graphs and analyzing characters]. Chinese Text Project. https://ctext.org/dictionary.pl?if=en&char=亂
Nguyễn, H. L. (1972). Khổng Tử. Nxb. Cảo Thơm.
Nguyễn, T. G. (1985). Từ vựng học tiếng Việt [Vietnamese lexicology]. Nxb. Đại học và Trung học chuyên nghiệp.
Nguyễn, T. T. (1993). Lịch sử tư tưởng Việt Nam [History of Vietnamese thought]. Nxb. Khoa học xã hội.
Sát, thí, tru 殺、弑、誅 [Verbs of killing in the Spring and Autumn Annals]. (n.d.). In Xuân Thu Công Dương truyện 春秋公羊傳 [Gongyang Commentary on the Spring and Autumn Annals]. Chinese Text Project. https://ctext.org/gongyang-zhuan
Tả truyện 左傳 [Zuo Commentary on the Spring and Autumn Annals]. (n.d.). Chinese Text Project. https://ctext.org/chun-qiu-zuo-zhuan
Thiều, C. (1942). Hán Việt tự điển [Chinese-Vietnamese dictionary]. Nxb. Văn hóa - Thông tin.
Thông 通 [Communicate]. (n.d.). In Thuyết văn giải tự 說文解字 [Explaining graphs and analyzing characters]. Chinese Text Project. https://ctext.org/dictionary.pl?if=en&char=通
Trần, Đ. S. (1999). Mấy vấn đề thi pháp văn học trung đại Việt Nam [Some issues on the poetics of Vietnam’s medieval literature]. Nxb. Giáo dục.
Trương, H. Q., et al. (2008). Đại cương lịch sử Việt Nam, tập 1 [General history of Vietnam, vol. 1]. Nxb. Giáo dục.
Viện Khoa học Xã hội Việt Nam. (1993). Đại Việt sử ký toàn thư [The Complete Annals of Đại Việt] (bản dịch [translated version]). Nxb. Khoa học xã hội.
Xu, S. (1981). Thuyết văn giải tự 說文解字 [Explaining graphs and analyzing characters]. Shanghai Classics Publishing House.
Zhang, J. (2012). 《春秋》笔法与中国文论 [Chunqiu bifa and Chinese literary theory]. China Social Sciences Press.