TÌM HIỂU PHONG TỤC KIÊNG KỊ CỦA NGƯỜI VIỆT QUA KHẢO CỨU BỘ SƯU TẬP THẦN TÍCH, THẦN SẮC TẠI THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Tóm tắt

Thư viện Khoa học xã hội hiện lưu trữ và bảo quản Bộ sưu tập Thần tích, thần sắc với số lượng lớn. Đây là kết quả của cuộc tổng điều tra các vị thần và tục lệ thờ thần ở làng, xã trên phạm vi toàn lãnh thổ Việt Nam do “Hội khảo cứu phong tục” (Pháp) tiến hành vào năm 1938. Các văn bản thần tích, thần sắc trong Bộ sưu tập được viết bằng chữ Quốc ngữ, chữ Pháp, chữ Hán Nôm với nội dung phản ánh phong tục tế tự, sự tích các vị thần và sắc phong thần. Kiêng kị là một nội dung quan trọng trong mỗi văn bản, phản ánh tâm thức và cách ứng xử của cộng đồng đối với vị thần được thờ (tránh gọi tên, tránh xâm phạm không gian thiêng, tránh sử dụng một số đồ lễ, hèm…). Kiêng kị vừa là yếu tố cốt lõi của niềm tin và thực hành thờ cúng, vừa là một phạm trù đạo đức - xã hội, góp phần tái tục tính thiêng, làm giàu bản sắc địa phương và củng cố sự cố kết cộng đồng. Khảo cứu kiêng kị trong Bộ sưu tập này sẽ góp phần làm rõ nội dung và đặc điểm của kiêng kị, đồng thời cung cấp cơ sở tham chiếu cho nghiên cứu lịch sử, văn hóa làng xã và sự biến đổi tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam hiện nay.