VẤN ĐỀ DUNG HỢP TAM GIÁO TRONG NHẬT BẢN LINH DỊ KÝ (NIHONREIKI) VÀ LĨNH NAM CHÍCH QUÁI
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Dung hợp tam giáo được hiểu là sự liên kết, phối hợp của ba hệ thống tư tưởng khác nhau nhằm đáp ứng những nhu cầu chính trị và văn hóa trong một hoàn cảnh xã hội cụ thể. Đây là hiện tượng phổ biến, hiện tồn, và bao trùm hệ tư tưởng thời kỳ cổ - trung đại ở các quốc gia đồng văn tại khu vực Đông Á. Ở Việt Nam, dung hợp tam giáo đề cập đến sự hòa đồng giữa ba hệ tư tưởng Nho, Phật và Đạo; trong khi ở Nhật Bản, dung hợp tam giáo thường chỉ sự hòa hợp giữa Phật giáo, Nho giáo và Thần đạo. Hiện tượng này được thể hiện rõ nét trong các tác phẩm như Nhật Bản linh dị ký (Nihonreiki) và Lĩnh Nam chích quái. Nghiên cứu vấn đề tam giáo không chỉ khẳng định khả năng “cầu đồng tồn dị” - tức sự hòa đồng, hỗ trợ và bổ sung lẫn nhau giữa các hệ thống tôn giáo - mà còn góp phần làm rõ thế giới quan và nhân sinh quan phổ quát của con người trong văn học thuyết thoại Đông Á.
Từ khóa
Nhật Bản linh dị ký, Lĩnh Nam chích quái, dung hợp tam giáo, thuyết thoại, văn học Đông Á
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Đoàn Lê Giang (2006). Thời trung đại trong văn học các nước khu vực văn hóa chữ Hán. Tạp chí Nghiên cứu Văn học, tr.89-146.
Keikai. Nhật Bản linh dị ký. Nguyễn Thị Oanh dịch chú (1996). Hà Nội: NXB Văn học.
Nguyễn Thị Oanh (1996). Nhật Bản linh dị ký - tác phẩm mở đầu dòng văn học truyền kỳ xứ sở Mặt trời mọc. Tạp chí Hán Nôm.
Nguyễn Thị Oanh (1998). Bước đầu giới thiệu Nhật Bản linh dị ký với yếu tố dân gian của nó. Tạp chí Văn học Dân gian.
Nguyễn Thị Oanh (2024). Lĩnh Nam chích quái: Khảo luận - Dịch chú - Nguyên bản chữ Hán. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
Thích Thanh Kiểm (2021). Lược sử Phật giáo Trung Quốc, Nhà xuất bản Tôn giáo.
Thích Thiên Ân (2018). Lịch sử tư tưởng Nhật Bản. Nhà xuất bản Hồng Đức.
Vũ Thị Oanh (2007). Nhật Bản linh dị ký trong nghiên cứu so sánh với truyện cổ Việt Nam. Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á, tr.64–72.