Phân tích ảnh hưởng của hội nhập kinh tế đến thu hút FDI: Vai trò trung gian của ngân hàng thương mại tại các nước ASEAN

Nguyễn Thị Tuyết1, Nguyễn Thanh Huyền, Nguyễn Thị Dung
1 Đại học Thăng Long

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa hội nhập kinh tế và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các quốc gia ASEAN, đồng thời đánh giá vai trò trung gian của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM). Với dữ liệu bảng của 10 quốc gia ASEAN trong giai đoạn 2000 – 2023 và phương pháp Bình phương Tối thiểu Tổng quát (GLS – Generalized Least Squares). Kết quả chỉ ra rằng hội nhập kinh tế không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của lĩnh vực ngân hàng mà còn góp phần gián tiếp nâng cao khả năng thu hút FDI. NHTM giữ vai trò trọng yếu trong việc cung cấp tín dụng, cải thiện hiệu quả phân bổ vốn và củng cố niềm tin của nhà đầu tư, từ đó trở thành kênh lan tỏa quan trọng trong cơ chế tác động của hội nhập. Kết quả nghiên cứu khẳng định ảnh hưởng tích cực của hội nhập đến FDI tăng lên đáng kể khi được dẫn truyền thông qua trung gian tài chính. Từ đó, nghiên cứu đề xuất rằng bên cạnh mở rộng tham gia các hiệp định kinh tế, các quốc gia ASEAN cần chú trọng hoàn thiện thể chế tài chính và tăng cường năng lực ngân hàng để nâng cao hiệu quả thu hút FDI. 

 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. ASEAN Secretariat & UNCTAD (2022), ASEAN Investment Report 2022: Pandemic Recovery and Investment Facilitation, ASEAN, Indonesia, từ https://asean.org/wp-content/uploads/2022/10/AIR2022-Web-Online-Final-211022.pdf
2. Balassa, B. (1961). The theory of economic integration, Homewood, IL: Richard D. Irwin.
3. Baron RM, Kenny DA (1986), The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: conceptual, strategic, and statistical considerations.
4. J Pers Soc Psychol. Trang 1173-1182, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3806354/
5. Bruno, Randolph Luca, Campos, Nauro, Estrin, Saul and Tian, Meng (2017) Economic integration, foreign investment and international trade: the effects of membership of the European Union. CEP Discussion Papers (CEPDP1518). London School of Economics and Political Science. Centre for Economic Performance, London, UK. http://eprints.lse.ac.uk/id/eprint/86615
6. Claessens, S. (2017). Global banking: Recent developments and insights from research. Review of Finance, 21(4), 1513–1555. https://doi.org/10.1093/rof/rfw045
7. Dunning, J. H. (1988), The eclectic paradigm of international production: A restatement and some possible extensions, Journal of International Business Studies, 19(1), 1–31
8. Dreher, A. (2006). Does globalization affect growth? Evidence from a new index of globalization. Applied Economics, 38(10), 1091–1110.
9. Dreher, A., Gaston, N., & Martens, P. (2008). Measuring globalisation – Gauging its consequences, Berlin: Springer.
10. Dua, Pami, and Reetika Garg. (2015). Macroeconomic determinants of foreign direct investment: Evidence from India. The Journal of Developing Areas 49: 133–55. https://doi.org/10.1353/jda.2015.0025
11. ETH Zürich. (n.d.). KOF Swiss Economic Institute, từ
12. Garibaldi, P., Mora, N., Sahay, R. et al (2001). What Moves Capital to Transition Economies?. IMF Econ Rev 48 (Suppl 1), 109–145 (2001).
13. https://doi.org/10.2307/4621692
14. Haini, H (2020). Examining the relationship between finance, institutions and economic growth: evidence from the ASEAN economies. Econ Change Restruct 53, 519–542 (2020). https://doi.org/10.1007/s10644-019-09257-5
15. Hidayat và Shodrokova (2024), The Impact of Banking Penetration on Foreign Direct Investment in ASEAN: Comparative Analysis of Indonesia, Malaysia, and Thailand, ResearchGate, 27 (2), trang 45– 56, từ
16.
17. Hidayat, A., & Shodrokova, X. (2024). The Impact of Banking Penetration on Foreign Direct Investment in ASEAN: Comparative Analysis of Indonesia, Malaysia, and Thailand. Innovation Economics Frontiers, 27(2), 45-56.
18. https://doi.org/10.36923/iefrontiers.v27i2.245
19. Khachoo, Ab Quyoom and Khan, Mohd Imran (2012): Determinants of FDI inflows to developing countries: a panel data analysis. MPRA Paper No. 37278. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/37278/
20. Koepke, R. (2019). What drives capital flows to emerging markets? A survey of the empirical literature. Journal of Economic Surveys, 33(2), 516–540. https://doi.org/10.1111/joes.12273
21. Laura Alfaro, Areendam Chanda, Sebnem Kalemli-Ozcan, Selin Sayek (2004), FDI and economic growth: the role of local financial markets, Journal of International Business Studies , tập 64, số 1, trang 89-112, từ
22. Manh Hung Pham & Anh Duc Pham & Chi Vu Phuong Dang, 2023. "Determinants of FDI inflows: Aggregate versus country-specific evidence from ASEAN-6," The Economics and Finance Letters, Conscientia Beam, vol. 10(1), pages 111-121. DOI: 10.18488/29.v10i1.3319
23. Md Badrul Alam, Muhammad Tahir, Norulazidah Omar Ali (2024). Do credit risks deter FDI? Empirical evidence from the SAARC countries. Journal of Economics, Finance and Administrative Science 26 March 2024; 29 (57): 42–56. https://doi.org/10.1108/JEFAS-09-2021-0191
24. My-Linh Thi Nguyen (2022), Foreign direct investment and economic growth: The role of financial development, trang 12-13, ResearchGate, từ
25. Nguyễn Thị Liên Hoa, Bùi Thị Bích Phương (2014), Nghiên cứu các nhân tố tác động đến đầu tư trực tiếp nước ngoài tại những quốc gia đang phát triển, Tạp chí phát triển & hội nhập, Trường Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, số 14 (24), trang 40-46, từ
26. OECD (2009), OECD Benchmark Definition of Foreign Direct Investment 2008: Fourth Edition, OECD Publishing, Paris, chương 8, từ < https://doi.org/10.1787/9789264045743-en>.
27. Peter Nunnenkamp (2002), Determinants of FDI in Developing Countries: Has Globalization Changed the Rules of the Game?, Kiel Working Paper, Germany, số 1122, trang 35-37, từ
28.
29. Pham, Huy Tiet, Christopher Gan, and Baiding Hu. 2022. Causality between Financial Development and Foreign Direct Investment in Asian Developing Countries. Journal of Risk and Financial Management 15: 195. https://doi.org/10.3390/jrfm15050195
30. Reuben M.Baron, David A.Kenny (1986), The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations, ResearchGate, số 51(6), trang 1173-1182, từ
31. UNCTAD (2022). World Investment Report 2022: International tax reforms and sustainable investment. Từ
32. V. N. Balasubramanyam , M. Salisu , David Sapsford (1996), Foreign Direct Investment and Growth in EP and is Countries, The Economic Journal, Oxford Academic, tập 106, số 434, trang 92-105, từ
33. Võ Thị Ngọc Trinh, Phạm Huỳnh Thanh Trúc, Đặng Thị Ngọc Trâm (2020), Các yếu tố ảnh hưởng đến FDI trong bối cảnh hội nhập kinh tế - Trường hợp các nước Đông Nam Á, Tạp chí Công Thương, từ
34. Xaypanya P., Rangkakulnuwat P., Paweenawat S. W. (2015) - The determinants of foreign direct investment in ASEAN: The first differencing panel data analysis, International Journal of Social Economics 42 (3) (2015) 239-250. https://doi.org/10.1108/IJSE-10-2013-0238