CHUYỂN ĐỔI SỐ TẠI DOANH NGHIỆP LOGISTICS VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP TOÀN CẦU

Cung Minh Triều1,
1 Thang Long University

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Bài báo tập trung đánh giá thực trạng và mức độ triển khai chuyển đổi số (CĐS) tại các doanh nghiệp logistics Việt Nam trong giai đoạn 2022-2024 nhằm đưa ra các giải pháp thúc đẩy tiến trình CĐS của các doanh nghiệp trong giai đoạn tới. Xuất phát từ thực tế chi phí logistics tại Việt Nam còn ở mức cao khoảng 16-17% tổng sản phẩm quốc nội (Theo Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, 2024). Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về CĐS, tập trung vào ba yếu tố cốt lõi: Công nghệ, con người, và quy trình. Nghiên cứu chỉ ra mức độ ứng dụng công nghệ số đang tăng trưởng tích cực, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong ngành logistics Việt Nam đạt 55% vào năm 2024, với các lĩnh vực được ưu tiên là theo dõi đơn hàng, quản lý khách hàng và phân tích dữ liệu chuỗi cung ứng. Quá trình CĐS gặp phải nhiều rào cản lớn, trong đó nổi bật nhất là rào cản khung pháp lý kìm hãm hoạt động số hóa (4,23 điểm), hạn chế về nguồn vốn đầu tư, sự thiếu hụt chuyên gia nội bộ và nhân sự có kỹ năng số, cùng với hạ tầng công nghệ thông tin quốc gia chưa đồng bộ. Khả năng khai thác giá trị kinh doanh từ tài sản dữ liệu vẫn còn yếu (3,07 điểm). Giải pháp đề xuất về đầu tư công nghệ phù hợp với quy mô, đào tạo nguồn nhân lực số, hợp tác với đối tác công nghệ và kiến nghị Nhà nước thực hiện hỗ trợ tài chính và chính sách ưu đãi, xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ, và thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm đẩy mạnh CĐS trong giai đoạn 2025–2030.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Tài liệu tham khảo tiếng Việt
1. Bộ Công Thương (2021). Chiến lược phát triển ngành Logistics Việt Nam đến năm 2030, Hà Nội.
2. Bộ Công Thương (2022). Báo cáo Logistics Việt Nam 2022, Hà Nội.
3. Bộ Công Thương (2023). Báo cáo Logistics Việt Nam 2023, Hà Nội.
4. Bộ Công Thương (2024). Báo cáo Logistics Việt Nam 2024, Hà Nội.
5. Bộ Thông tin và Truyền thông (2022). Hướng dẫn triển khai chuyển đổi số tại doanh nghiệp, Hà Nội.
6. Chính phủ (2017). Nghị định số 163/2017/NĐ-CP về kinh doanh dịch vụ Logistics, Hà Nội.
7. Chính phủ (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg về Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Hà Nội.
8. Trần Kim Anh, Lê Mai Trang, Vũ Ngọc Tú, Nguyễn Thị Quỳnh Hương, Nguyễn Thị Yến Hạnh (2024). Chuyển đổi số trong lĩnh vực logistics ở Việt Nam, Tạp chí Quản lý nhà nước, ISSNe-2815-5821.
9. Trần Thị Hạnh Nguyên, Nguyễn Triệu Phương Nam, Nguyễn Thị Thu Hằng, Vương Hồng Nhiên (2021). Doanh nghiệp chuyển đổi số tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp, Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 17, tháng 6/2021.
Tài liệu tham khảo tiếng Anh
1. Universitas Gadjah Mada Research Center for Regional Planning and Development (2023). ASEAN framework on: logistics for digital economy supply chain for rural areas.
2. Vial, G. (2021). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118–144.
3. Winkelhaus, S., & Grosse, E. H. (2020). Logistics 4.0: A systematic review towards a new logistics system. International Journal of Production Research, 58(1), 18–43.
4. World Bank (2023). Logistics Performance Index.
5. Ivanov, D., & Dolgui, A. (2021). A digital supply chain twin for managing the disruption risks and resilience in the era of Industry 4.0. Production Planning & Control, 32(9), 775–788.
6. Ivanov, D., Dolgui, A., Das, A., & Sokolov, B. (2025). Digital Supply Chain Twins: Managing the Ripple Effect, Resilience, and Disruption Risks by Data-Driven Optimization, Simulation, and Visibility. In Handbook of Ripple Effects in the Supply Chain (pp. 407–432). Cham: Springer Nature Switzerland.
7. Kane, G. C., et al. (2019). The Technology Fallacy: How People Are the Real Key to Digital Transformation. MIT Press.
8. Nekrasov, A. G., & Sinitsyna, A. S. (2020). Digital transformation infrastructure and transportation logistics systems. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (Vol. 832, No. 1, p. 012052). IOP Publishing.