VĂN HÓA VIỆT NAM TRONG VĂN HÓA PHƯƠNG ĐÔNG XƯA: ÔN CỐ TRI TÂN
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Văn hóa phương Đông có vị trí quan trọng trong phạm vi toàn thế giới. Sự khác nhau giữa văn hóa Đông, Tây từ góc nhìn vĩ mô nhất về triết lý nhân sinh và phong
cách tư duy từ đó là hai ngả phát triển cuộc sống, hai hình thái văn hóa. Văn hóa Việt Nam trong văn hóa phương Đông xưa thể hiện ở Kinh Dịch, Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo, mẫu người lý tưởng. Trong hoàn cảnh đó cuộc đụng độ văn hóa Đông, Tây ở Việt Nam đã diễn ra với hai mặt: tích cực và tiêu cực. Tích cực là hỗ trợ văn hóa phương Đông phát triển theo hướng hiện đại hóa, dân chủ hóa. Tiêu cực là tạo ra sự áp đảo văn hóa phương Đông theo qui luật áp đảo và bị áp đảo trong tương quan mạnh yếu. "Ôn cố tri tân" là qui luật phát triển đất nước từ phạm vi quốc gia đại sự đến mọi gia đình, mọi cá nhân ở mọi phương diện của cuộc sống. Đây là chuyện đãi cát tìm vàng, bảo tồn di sản; về bản chất là khác hẳn với chuyện phục cổ. Cho nên rất cần được lãnh đạo đất nước, các nhà tuyên huấn, các trí thức khoa học xã hội và nhân văn đặc biệt quan tâm trong khi thực hiện đường lối “Kinh tế là trọng tâm, văn hóa là nền tảng tinh thần, hòa nhập mà không hòa tan, xây dựng một nền văn hóa hiện đại, tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.”
Từ khóa
Văn hóa phương Đông, Văn hóa phương Tây, Triết lý nhân sinh, Nho giáo, Phật giáo
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
[2]. Nguyễn Đình Chú (2017b), Thế nào là đổi mới tư duy, trong Nguyễn Đình Chú, Tuyển tập (Những bài viết sau năm 1975): Văn hóa Văn học Giáo dục, Nxb. Đại học Quốc gia, Hà Nội.
[3]. Nguyễn Đình Chú (2017c), Hôm nay với Nho giáo – Để hiểu đúng giá trị đạo luân thường của Nho giáo – Nguyễn Ái Quốc Hồ Chí
Minh với Nho giáo, trong Nguyễn Đình Chú, Tuyển tập (Những bài viết sau năm 1975): Văn hóa Văn học Giáo dục, Nxb. Đại học Quốc
gia, Hà Nội.
[4]. Nguyễn Đình Chú (2017d), Vị trí của văn hóa Phật giáo trong nền văn hóa Việt Nam, trong Nguyễn Đình Chú, Tuyển tập (Những bài
viết sau năm 1975): Văn hóa Văn học Giáo dục, Nxb. Đại học Quốc gia, Hà Nội.
[5]. Nguyễn Đình Chú (2017e), Một thoáng cung chiêm Đệ nhất minh triết Phật hoàng Trần Nhân Tông, trong Nguyễn Đình Chú, Tuyển tập (Những bài viết sau năm 1975): Văn hóa Văn học Giáo dục, Nxb. Đại học Quốc gia, Hà Nội.
[6]. Nguyễn Đình Chú (2017g), Sự áp đảo của phương Tây đối với phương Đông trên phương diện văn hóa và tinh thần truyền thống, trong Nguyễn Đình Chú, Tuyển tập (Những bài viết sau năm 1975): Văn hóa Văn học Giáo dục, Nxb. Đại học Quốc gia, Hà Nội.
[7]. Nguyễn Đình Chú (2017h), Cần khẩn trương khôi phục việc dạy chữ Hán trong nhà trường phổ thông Việt Nam, trong Nguyễn
Đình Chú, Tuyển tập (Những bài viết sau năm 1975): Văn hóa Văn học Giáo dục, Nxb. Đại học Quốc gia, Hà Nội.
[8]. Cao Xuân Huy (1994), Tư tưởng phương Đông gợi những điểm nhìn tham chiếu, Nguyễn Huệ Chi soạn chú giới thiệu, Nxb. Văn học.
[9]. Các Mác (1994), Góp phần phê phán pháp quyền của Heghen- Lời nói đầu, trong Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, Viện nghiên cứu tôn giáo, Về tôn giáo Tập I, Nxb. Khoa học xã hội, trang 11.
[10]. Trần Đức Thảo (1995), Lịch sử tư tưởng trước Mark, Nxb. Khoa học xã hội, trang 186.